Marvel Çizgi Romanı üstadı Stan Lee, savaş zamanı deneyimleri, hayal gücünde ahlak ve Yıldız Savaşları’nda beliren Örümcek Adam ile bugün bizlerle!

Süper kahramanlar çağında yaşıyoruz. Dünyanın en tanınmış isimlerinden, yüzlerinden ve kıyafetlerinden bazıları Örümcek Adam, Demir Adam, Hulk ve X-Men’in beğenisine aittir. Bu pop kültürüne ait simgeler ve lejyonlardan fazlası tek bir adamın hayal gücüyle meydana gelmiştir: Stan Lee

Stanley Martin Lieber, 1922 yılında New York’ta Rumen-Yahudi göçmenlerin çocuğu olarak dünyaya geldi. 16 yaşında Timely Comics’e (Marvel’a dönüşen) katıldı ve 18 yaşına geldiğinde editör oldu. İkinci Dünya Savaşı boyunca, dokuz kişiden oluşan posterler, filmler ve pek çok propaganda malzemesi üreten bir grup olan Queens merkezli Eğitim Filmi Bölümü’nün üyesiydi. Seçkin meslektaşları arasında film yönetmeni Frank Capra ve daha çok Dr. Seuss adıyla bilinen Theodor Geisel vardı.

Savaştan sonra 1960 yıllarında Fantastik Dörtlü ve X-Men karakterlerini yarattı, çizgi romanı kökten değiştirdi.  İlk filmleri olan X-Men ve Örümcek Adam’dan beri, Marvel satış hakları gişede 11 milyar dolardan fazla para kazandı. Stan Lee’nin filmlerin çoğunda ufak rollerde görünmesi, karakterleri kadar ünlü olduğu anlamına gelir.

93 yaşına gelse bile, dur durak bilmez. Bu yıl sinemada bir başka X-Men filmi, daha fazla argo içeren yan ürünü Deadpool, Kaptan Amerika: Kahramanların Savaşı ve Doctor Strange rolünde Benedict Cumberbatch olacak. Bu, büyük TV şovlarının yanı sıra – Jessica Jones, Korkusuz ve Şanslı Adam, James Nesbitt’i super gücü iyi servet olan bir adam olarak canlandırıyor – ve bu İngiltere’de ki ekranları sallamak üzere.

Uzun zamandır şanslı olmanın sahip olabileceğiniz en iyi süper güç olacağına inanıyorsunuz. Bir karaktere iyi şans vermek neden bu kadar uzun sürdü?

İster inanın ister inanmayın, süper kahraman hikayelerinin hayranları kahramanlarının kostüm giymelerini severler. Şanslı bir adama ne tür bir kostüm vereceğimi henüz çözemedim.

Cadılar Bayramı söz konusu olduğunda kostüm gerçekten yardımcı olur…

Bu çizgi roman okuyucuları için çok önemlidir.

Neden şans en büyük süper güçtür?

Hiçbir şey ters gitmez. Seni vurmak isteyen bir katille karşı karşıya kalırsan, ıskalar.  İyi şansa sahip insanlar yaralanmazlar, her zaman suçu çözersiniz vb. Birinin iyi şansa sahip olmasını sağlamanın bir yolu olsaydı, bu hepsinin en harika gücü olurdu.

1930’larda ve hatta birkaç on yıl öncesine kadar çizgi romanlar üzerinde çalışmaya başladığınızda, bunların popüler kültürdeki en büyük şey olacağını hayal edermiydiniz?

Bunun olabileceğini aklımın ucundan geçirmezdim! Bence bu gerçekten de karakterlerin film versiyonlarının çok başarılı olmasından kaynaklı. Filmleri beğenen insanlar daha sonra, bu karakterler hakkında daha fazla şey öğrenmek istedikleri için çizgi roman satın almaya başladılar.

Bunlar sadece çocuklar için yazılmamıştır

Bu hikayelerin başarılı bir şekilde filmlere uyarlanması neden bu kadar uzun sürdü?

Sanırım bunun iki nedeni var. Birincisi, yeni filmlerde on yıllar öncesinde mevcut olmayan tüm harika özel efektler kullanılabiliyor. İkincisi, ekrandaki karakterler, senaryonun kalitesi, hikayeler vb. Yetişkinlerin zevk alabileceği ve bağ kurabileceği türdendi. Bunlar hiçbir şekilde sadece çocuklar için yazılmamıştır. Film gibi hikayelerdir, ancak onlara fantastik bir bakış açısına sahip olmanın ek bir değeri vardır ki bu da insanların sevdiği şeydir.

Masalların modern eşdeğeri midirler – yani kötü iyiye karşı mı?

Evet, öyle düşünmekten yanayım. Hepsi ahlaklılık planlarıdır. Tüm bu hikayeler, izleyicinin kök salmak isteyeceği kahramanın, izleyicinin olmasını isteyeceği bir hikaye olması için yapılır. Her zaman gördüğümüz şey iyi adamın kötüye karşı olması ve biz bunun sonucunda hep iyi olanın kazanmasını isteriz.

İyi olan her zaman kazanmak zorunda mı?

Çok basitleştirirseniz, sonuç apaçıktır ki, insanlar bundan sıkılacaktır. İyi adamın da pek çok sorunu var, pek çok sürprizle karşı karşıya olabilir, aynı zamanda hikayede şaşırtıcılıklar olmalıdır ama sonunda yazılmalı ve harekete geçirilmelidir. Böylece genç bir insan izliyorsa, onun iyi adam – kahraman – olma isteği herkesten daha fazla olur.

İkinci Dünya Savaşı’ndaki rolünüz neydi?

Eğitici film senaryoları ve kullanım kılavuzları yazdım, posterler yaptım. Zamanımızın harikulade eğitimcilerinden biriydim!

Frank Capra ve Dr. Seuss’un yanı sıra…

Buna inandınız mı? Onlar harici William Saroyan da vardı [Pulitzer ödüllü yazar ve oyun yazarı]. Sol tarafımda otururdu.

Hepiniz aynı odada beraber mi çalıştınız?

Evet, bir zamanlar öyleydi. Daha sonra benim gibi birine ihtiyaç duyulan her yerde çeşitli kamplara gönderildim. Ama başta hepimiz tek bir yerdeydik. Ve sürekli şunu söyledim: “Bakın arkadaşlar, kendi hikayelerinizi düşünmelisiniz. Size yardım edemeyecek kadar meşgulüm!”

Bu ay, orijinal Batman TV dizisinin televizyonda yayınlanmasının 50. yılı. Bu ne zaman başarıyı yakaladı, hikayelerinizin televizyonda da ne zaman anlatılacağını merak ettiniz mi?

Hayır, açıkçası bunu hiç merak etmedim. Tek düşündüğüm şey, kitap satışlarımın iyi olması gerektiği ve bu sayede işime devam edebileceğimdi. Çok sonrasına kadar hiç dizi veya film sektörüne girmeyi düşünmedim.

Ne zaman düşündünüz peki?

İnsanlardan çizgi romanları okudukça gerçekten hayranlık duyduklarına dair mesajları almaya başladıktan sonra. Gençlerden, üniversitelilerden, yetişkinlerden. Onlar hikayeleri, keyif aldıkları bir romanı herkesin tartışacağı şekilde tartışabilirler. Bir şeyi başarmak üzereydik, biliyordum.

Dünyanın kahramanlara her zamankinden daha mı çok ihtiyacı var?

İyi bir hayat için onlara daha çok ihtiyacım olduğunu farkındayım! Süper kahraman olsun ya da olmasın dünyanın her zaman kahramanlara ihtiyacı vardır. Çok eski zamanlardan beri süper güçleri olan kötü insanlar hakkında hikayeler ve efsaneler vardı ve bazı insanlar onları zapt etmenin bir yolunu bulmak zorunda kaldı. İnsanlık durumunun bir parçası gibi görünüyor sanırım.

Karakterleriniz birkaç film stüdyosu arasında dağılmış durumda. Örümcek Adam ilk kez Kaptan Amerika: Kahramanların Savaşı’nda diğer Yenilmezler karakterleri ile birlikte görünecek. Bir gün X-Men ve Galaksinin Koruyucuları gibi daha fazla karakterin bir araya geldiği bir film olacak mı?

Bütün karakterler bir filmde mi demek istiyorsun? Şimdiye kadar yapılmış en maliyetli film olurdu herhalde! Ancak halkın sizi görmek istediği her şeyin eninde sonunda üretileceğinden emin olabilirsiniz.

Örümcek Adam’ın “Güç seninle olsun” dediğini hayal edebiliyor musun? İşte bu olabilir!

Disney çoğu şeyin haklarını üstleniyor, Yenilmezler ve Yıldız Savaşları da dahil. Halk kesinlikle orada biraz geçiş görmeyi çok ister, yani bu mümkün mü?

Bir filmde kaç karakter bulundurabileceğimizi bilmiyorum ama belli ki bunları üreten insanlar olabildiğince başarıyı yakalamak istiyorlar. Yıldız Savaşları’nı Marvel karakterleriyle birleştirmenin çok başarılı olacağını düşünürlerse, bunu yapmanın elbette bir yolunu bulacaklar. Örümcek Adam’ın “Güç seninle olsun” dediğini hayal edebiliyor musun? İşte bu olabilir!

Olasılıklar çok fazla!

Film veya televizyon sektöründeki hiçbir şey insanları kolay kolay bunaltmaz. Her zaman bir sonraki harika yapımı beklerler.

Yıldız Savaşları ve Marvel’in bir araya gelmesi bana iyi bir fikir gibi geliyor.

Çizgi romanlarda bunu yaptık. Yenilmezler’e birçok karakteri dahil ederek onlardan bir takım oluşturdum. Yenilmezler’e gelecekteki filmler için istediğimiz kadar çok karakter katabiliriz. Bu da eğlenceli olabilir – bir bakmışız ki Luke Skywalker ansızın bir Yenilmez olmuş!

Tüm süper kahramanların bir kusuru elbette ki vardır. Peki seninki nedir?

Kusurum muhtemelen çok fazla konuşmam. Röportaj yaptığım zaman daha kısa cevaplar vermeliyim.

Yazar: Steven Mackenzie

Kaynak: The Big Issue

Çeviren: Feyza Tevetoğlu

Düzenleyen: Dilara Güzel