Uluslararası Epidemoloji Dergisi’nde yayımlanmış bir makalede, az maaşlı veya aşırı stres altındaki işlerde çalışan insanların aslında işsiz kalmışlardan çok da sağlıklı bir hayat yaşayamayacaklarını ortaya koyuyor.

Kimi çalışmalar düşük kaliteli işlerde çalışan insanların, işsiz olanlara nazaran yaşam tatmini ve refah bakımından daha ileride olduğunu savunsa da, meslek kalitesinin sağlık ve refah için önemli bir kriter olduğuna dair bazı kanıtlar da var. Düşük kaliteli bir işe alınmanın, işsiz kalma durumundan sağlık ve refah yönüyle daha iyi olduğunu gösteren çok az kanıt mevcuttur. Araştırmacılar, bu çalışmada iş değişiklikleriyle sağlık ve kronik strese bağlı biyogöstergelerin kesişim noktalarını, işsiz İngiliz yetişkinlerini temsil eden bir kalabalık üzerinden inceledi.

Çalışmanın amacı meslek değişiklikleriyle sağlık ve kronik strese bağlı biyogöstergelerin incelenmesiydi. Araştırmacılar, özellikle iyi (veya kötü) kalitede işlerin olumlu (veya olumsuz) sağlık ayrımları olup olmadığını görmek için işsiz kalanların sağlıkları ile kalitesiz bir işe geçiş yapanların sağlıklarını karşılaştırmaya yönelmişlerdi.

UK Household Longitudinal Study’den [Birleşik Krallık Aile Boylamsal Araştırması] 2009-2010 arası işsiz kalmış, yaşları 35’ten 75’e uzanan nitelikli 1116 katılımcıdan oluşan umut verici bir grup; 2010-2011 ve 2011-2012 dönemleri boyunca allostatik yüklenme biyogöstergeleri ve kendi rapor ettikleri sağlık durumları üzerinden incelendi.

Bu çalışma 2009 senesinde başlayan, 100.000 üzerinde insanı ve 40.000 aileyi kapsayan Understanding Society – UK Household Longitudinal Study [Toplumu Anlamak – Birleşik Krallık Aile Boylamsal Araştırması] veri tabanından kaynağını almıştır. Yetişkin katılımcılar, fizyolojik ölçümlerden kan testlerine kadar her şeyin ele alındığı bir sağlık değerlendirmesine katılmak üzere davet edildi. Temsili alt-örnek olan 15.591 yetişkin, %58.6 tepki oranına sahip sağlık değerlendirmesine katıldı. Bu katılımcıların arasından 10.175 kişi, kan testi yaptırmanın yanı sıra en azından bir biyogöstergenin verilerinde yer alıyordu.

Allostatik yüklenme endeksi kronik strese olan fizyolojik tepkimenin sonuçlarını gösterir. Ayrıca önceden iş stresinin sağlıkla ilgili etkilerini ölçmede de kullanılmıştır. Bu endeks aslında kardiyovasküler, metabolik ve bağışıklık sistemindeki on adet fizyolojik veya fiziksel ölçümlere dayanır. Araştırmacılar bu endeksi çizmek için ölçülmüş on iki biyogösterge kullandı (bunların arasında insulin büyüme faktörü, kreatin tasviye oranı ve kolestrol, trigliseritler, nabız, kan basıncı ölçütleri ve belden boya olan oran da vardır.)

Ortalama iş kalitesi, iş değişikliğini beş kalite değişkenine göre sınıflandırılarak oluşturuldu- düşük maaş, emniyetsizlik, kontrol, tatmin ve endişe.

Biyogöstergelere baktığımızda düşük kaliteli işe geçen yetişkinlerde en yüksek seviye örüntüyü açıkça görebiliriz. Yüksek kaliteli işlere geçen yetişkinlerin ise en düşük biyogöstergelere sahip olduğu görülür. İşsiz kalmış katılımcıların fiziksel ve zihinsel değerlerinin en kötüye eğilimli olduğu görülür.

İşsiz kalmış yetişkinlerle kıyasladığımızda, önceden işsiz olup düşük kaliteli işlere geçen yetişkinlerin allostatik yüklenme seviyeleri daha yüksektir. Fiziksel ve zihinsel sağlık değerlerini sonuç kabul ederek incelediğimizde, herhangi bir tarz işe geçişin fiziksel sağlığın gelişimi ile alakadar olmadığı görülür. Yüksek kalite işler, zihinsel sağlık değerlerinde (işsiz kalanlara kıyasla) artışla ilişkilendirilmiştir ancak düşük kalite işe geçenler ve işsiz kalanlar arasında zihinsel sağlık değerleri açısından hiçbir fark yoktur.

Özetle, araştırmacılar işsiz kalmış yetişkinlere kıyasla, öncesinde işsiz olup da düşük kalite işlere geçen yetişkinlerin geniş bir sağlık sorunu yelpazesinde daha yüksek risk oranlarına sahip olduğunun kanıtlarını elde etmiştir.

İşsiz kalmaya kıyasla, düşük kaliteli bir işe geçişi daha iyi sağlık koşulları ve daha az olumsuz kronik stresle ilişkili biyogösterge seviyeleriyle ilişkili olduğuna dair çok az kanıt bulabildiler. Onun yerine kanıtlar,düşük kaliteli işlere geçiş yapmanın işsiz kalmışlara kıyasla daha yüksek kronik stresle ilişkili biyogöstergelerle ilişkili olduğunu ortaya koymuştur.

“İş kalitesi, işsizin iş bulma başarısı söz konusu olduğunda göz ardı edilemez” diyor makalenin baş yazarı, Manchester Üniversitesi Medikal Sosyoloji Profesörü Tarani Chandola. “Nasıl ki iyi iş, iyi sağlık demekse, aynı zamanda hatırlamalıyız ki, düşük kaliteli işler de sağlığımıza o denli zararlı olabilir.”

 

Yazar: Tarani Chandola, Nan Zhang

Çevirmen: Kemâl Akyüz

Kaynak: Science Daily