Hatırla, hatırla, 5 Kasım’ı hatırla, barut, ihanet ve tuzak!

Hatırla, hatırla, 5 Kasım’ı hatırla, barut, ihanet ve tuzak!

Havai fişekler, bütün halk, Bastille Günü’nü kutlarken her 14 Temmuz’da bütün Fransa’dan görünebilir. ABD genelinde, 4 Temmuz’da Amerikalılar Bağımsızlık Günü’nü kutlar. Britanya’da bir kreşin kafiyesinin “Hatırla, 5 Kasım’ı hatırla, barut, ihanet ve tuzak” sözleri, havai fişekler uçarken ve şenlik ateşleri yavaş yavaş “Guy” olarak bilinen insan büstünü yakarken söylenir.

Guy Fawkes or The Anniversary of the Popish Plot’ John Doyle, 1830

Peki, kimdi bu Guy? Ve neden ölümünden 400 yıl sonra bu kadar şefkatle anılıyor?

Hikâyenin, dönemin Katolik Papası’nın İngiltere Kralı VII. Henry’nin ayrılık ve boşanma konusundaki yeni fikirlerini tanımamasıyla başladığı söylenebilir. Bundan rahatsız olan Henry, Roma ile bağlarını kopardı ve kendisini İngiltere’nin Protestan Kilisesi’nin başına atadı. İngiltere’de Protestan kuralları kızı Kraliçe I. Elizabeth’in uzun ve görkemli hükümdarlığı boyunca sürdürülüp güçlendi. Elizabeth, 1603’te çocuksuz öldüğünde, kuzeni İskoçya’nın James VI’i, İngiltere Kralı I. James oldu.

James, krallığındaki Katolikleri kızdırmaya başlamadan önce tahtta çok uzun kalmamıştı. Dini hoşgörü önlemleri uygulamadaki başarısızlığından etkilenmemiş gibi görünüyorlarken, bütün Katolik rahiplerin ülkeyi terk etmelerini emretmesinin üzerine biraz daha sinirlendiler.

Barut Komplosu (The Gunpowder Plotters)

Robert Catesby liderliğindeki bir grup Roma Katolik soylusu ve beyefendisi, Protestan yönetimi belki de tarihteki en büyük “patlama” ile sonlandırmak için komplo kurdu. Planları; Kral’ı, Kraliçe’yi, kilise liderlerini, çeşitli soyluları ve her iki Parlamento binasını, Westminster Sarayı’nın altındaki mahzenlere stratejik bir şekilde yerleştirilmiş olan 36 varil barutla havaya uçurmaktı.

Görünüş o ki komplo, Katolik Lord Monteagle’a tehlike olabileceği için Parlamento’dan uzak durması hakkında onu uyaran bir mektup gönderildiğinde, James I’in Başbakanı Robert Cecil’e sunulmasıyla, ortaya çıktı. Bazı tarihçiler, Cecil’in komployu bir süredir bildiğini ve hem tüm hainlerin yakalanmasını garantiye almak hem de Katolik kinini ülke genelinde teşvik etmek için komplonun “güçlenmesine” izin verdiğine inanıyor.

Peki, Guy? Guy Fawkes 1570’te Yorkshire’da doğdu. Katolik inancına bağlı olan Fawkes, birkaç yılını İtalya’da savaşta geçirmiş olan bir askerdi. Bu, muhtemelen hanımları etkilemek için Guido (İtalyanca “Guy” için) adını benimsediği zamandı. Guido hakkında bildiğimiz şey, 5 Kasım sabahının erken saatlerinde, Lordlar Kamarası’nın altındaki bir mahzende, yanında 36 fıçı barut, cebinde bir kutu kibrit ve yüzünde suçlu bir ifadeyle tutuklandığıdır.

İşkence altında, Guy Fawkes, suç ortaklarının isimlerini deşifre etti. Bunların çoğunluğu Katolik bir beyefendi olan Thomas Percy’nin bağlantılarıydı. Catesby ve diğer üçü kaçmaya çalışırken askerler tarafından öldürüldü. Geri kalan sekizi, vatana ihanetten yargılanıp idam edilmeden önce Londra Kulesi’nde hapsedildi. İlk kez yaklaşık 300 yıl önce William “Cesur Yürek” Wallace tarafından deneyimlenen, tuhaf İngiliz infaz yöntemini deneyimlediler: onlar da asıldı, çizildi ve dörde bölündü*.

* Asıldı, çizildi ve dörde bölündü: Kurbanlar bir atın arkasında tahta bir çit üzerinde öncelikle hepsinin asılacağı idam yerine kadar sürüklendi, sonrasında cinsel organları çıkarıldı, karınları deşildi ve başları kesildi. Nihayetinde bedenleri dört parçaya bölündü ve kopan parçalar genellikle halka açık yerlerde sergilendi.

Yazar: Ben Johnson

Çeviren: Aslı Işık

Düzenleyen: Ayşegül Ünal

Kaynak: Historic UK

Leave a comment