Halkın öfkesi, eğitim ve sağlık kesintileri nedeniyle Başkan Alejandro Giammattei’yi hedef alıyor.

Yüzlerce protestocu Guatemala’nın kongresine girerek eğitim ve sağlık harcamalarını kısan bir bütçeyi onaylayan Başkan Alejandro Giammattei ve yasama meclisine karşı büyüyen gösterilerin ortasında binanın bir bölümünü yaktı.

Cumartesi günü meydana gelen olay, Orta Amerika ülkesinde art arda gelen kasırgalar ve Covid-19 salgını yüzünden dikkatler dağılmışken, Guatemala şehrindeki Ulusal Saray’ın önünde yaklaşık 10.000 kişinin yolsuzluğa ve bütçeye karşı protesto gösterileri sırasında gerçekleşti.

Kongre binasının önünde yaklaşık 1000 protestocu gösteri yapıyordu.

Sosyal medyadaki video, yasama binasındaki bir pencereden çıkan alevleri gösteriyordu. Polis protestoculara biber gazı sıktı ve yaklaşık bir düzine kişinin yaralandığı bildirildi.

Psikoloji profesörü olan Rosa de Chavarría, “Yoksulluk, adaletsizlik ve halkın parasını nasıl çaldıklarına öfkeleniyoruz” dedi.

20 yaşındaki üniversite öğrencisi Mauricio Ramírez, “Geleceğin bizden çalındığını hissediyorum. Herhangi bir değişiklik görmüyoruz. Bu böyle devam edemez.” diye ekledi.

Binaya verilen hasar miktarı belirsiz fakat yangın ana kongre salonundan çok yasama bürolarını etkilemiş görünüyor. Protestocular ayrıca otobüs istasyonlarını da ateşe verdi.

Cumartesi günü Guatemala şehrinde polis ve göstericiler arasında çıkan çatışmada bir gösterici tutuklandı. / Görsel: Esteban Biba / EPA

Giammattei, cumartesi günü olayları Twitter üzerinden kınayarak şunları söyledi: “Suç fiillerine katıldığı kanıtlanan herkes, kanunun var gücüyle cezalandırılacaktır.”

İnsanların protesto etme hakkını savunduğunu söylerken devamında ekleyerek “Ama insanların kamusal veya özel mülkiyeti tahrip etmesine de izin veremeyiz.” dedi.

Başkan, tartışmalı bütçede değişiklik sunmak için çeşitli gruplarla toplantı yaptığını söyledi.

2021 bütçesiyle ilgili sosyal medyada hoşnutsuzluk giderek artıyordu ve cuma günü gösteriler sırasında çatışmalar patlak verdi. Guatemalalılar öfkeliydi çünkü yasa koyucular kendileri adına yemek ödemesi için neredeyse 50.000 sterlin teklifini onaylarken koronavirüs hastaları ve insan hakları kurumları için olan fonları kesti.

Protestocuların rahatsız olduğu diğer bir konu ise yüksek mahkeme ve başsavcının yolsuzlukla mücadeleyi baltalamaya yönelik girişimler olarak gördükleri son hareketleriydi.

Başkan yardımcısı Guillermo Castillo, Giammattei’ye her ikisinin de “ülkenin iyiliği için” istifa etmesi gerektiğini söyleyerek teklif sundu. Castillo aynı zamanda, onaylanan bütçenin veto edilmesini, hükümet yetkililerinin görevden alınmasını ve ülke çapında çeşitli sektörlere daha fazla ulaşılması gerektiğini de önerdi.

Giammattei bu teklife kamuoyuna açık bir şekilde yanıt vermedi ve Castillo da başkanın kendisinin teklifine verdiği tepkiyi paylaşmadı. Castillo tek başına istifa etmeyeceğini açıkladı.

Harcama planı gizlice müzakere edildi ve ülke Orta Amerika’nın çoğuna şiddetli yağmurlar getiren Eta ve Iota kasırgalarından henüz toparlanırken, plan çarşamba günü sabaha karşı kongre tarafından onaylandı.

Guatemala’daki Roma Katolik kilisesi yönetimi cuma günü Giammattei’ye bütçeyi veto etme çağrısında bulundu.

Ülkenin insan hakları savcısı Jordán Rodas şunları söyledi: “Bu insanlara karşı olan aldatıcı bir şekilde gerçekleşmiş bir darbedir çünkü o esnada Guatemala doğal afetler arasında sıkışmıştı; hükümette yolsuzluk, insani yardımda kayırmacılık belirtileri var.”

Rodas, bütçenin tarihsel olarak yolsuzluğun sorunlu bölgeleri haline gelmiş bakanlıkların lehine göründüğünü söyledi.

2015 yılında, yolsuzluğa karşı kitlesel protestolar, Başkan Otto Pérez Molina, başkan yardımcısı Roxana Baldetti ve kabine üyelerinin istifasına yol açtı. Eski cumhurbaşkanı ve Baldetti, çeşitli yolsuzluk davalarında yargılanmayı bekliyorlar.

Çeviren: Ceren Berk

Düzenleyen: Serap Demirtaş

Kaynak: The Guardian