Formula 1 dünya şampiyonu Max Verstappen’in kamera arkası

Formula 1 dünya şampiyonu Max Verstappen’in kamera arkası

Babasının, kamyonetini onu almadan Autostrada’ya çektiğini gördüğünde Max Verstappen neler yaşandığını sindirmekte zorluk çekiyordu. Şu dünyada geçirdiği 14 yıl ve 11 ay boyunca babasını daha önce hiç go-kart pistindeki kadar sinirli görmemişti ve şüphesiz İtalya’nın güneyindeki bir benzin istasyonunda yalnız başına bırakılmamıştı. Durum epey ciddi gözüküyordu.

Kalan tek seçenek annesini aramasıydı.

Oturmuş, aynı yolun biraz gerisinde farklı bir araçla gelen annesini beklerken Max, halen hatayı kafasında tartıyordu. Aptalca bir hataydı. Pahalıya mal olan bir hata. Motor sporlarındaki, birbirinden alakasız gözüken birkaç faktörün tüm hafta sonu emeğini çöp edebilecek anlık bir karara yol açtığı ilginç anlardan birisiydi.

Hafta sonu da çok umut verici gözüküyordu. Yarış Napoli’de, Vezüv Yanardağı’nın ardında Sarno pistindeki KZ2 Dünya Şampiyonası finaliydi ve Max hayatında ilk kez go-kartların vitesli hali olan shifter kartlara adım atıyordu. Babası eski F1 sürücüsü ve Max’ın şimdiki tam zamanlı kart mekanikeri Jos, oğlunun bir klasman atladığında her zaman en iyi ekipmana sahip olduğundan emin olmuştu ve Max, daha yaşlı ve daha deneyimli rakiplerine karşı anında rekabetçi göründü. Ancak daha sonrasında o hata yaşandı.

Ama, bilirsiniz ya, tamamen de Max’in hatası değildi… Ön-final yarışında başlatıcının debriyajın hararet yapmasına sebebiyet vermesi onu onunculuktan öteye götürmedi. Daha sonrasında final yarışı için o on sırayı kapatıp pol pozisyonundan başlamaya çalışırken sıcak Napoli güneşi arka tekerleklerini aşırı ısındırdı ve kabarcıklanmaya sebep oldu.

Bu da final yarışı için tekerleklerin değiştirilmesine karar verdiklerinde yol tutuşun lastiklere geri dönmesi için birkaç tura ihtiyaç olacağı anlamına geliyordu. Final yarışının başında Max’ın pol pozisyonundan başlayıp lider gittiği sırada virajları dönerken kartını hafiften kaydırmasının sebebi de buydu. Tekerleğin dışına kauçuk toplayarak bir sonraki turda ondan azami yol tutuşunu çıkarmak için tur zamanının birazından vazgeçiyordu.

A group of people racing on a go kart

Description automatically generated with medium confidence

Max Verstappen 2012 yılında Sarno yarışında. CRG

Şüphesiz ki ondan daha yaşlı Yeni Zelandalı Daniel Bray’in, Max’ı geçmesinin asıl sebebi de buydu. Hafta sonu boyunca Max, KZ2 klasmanındaki açık ara en hızlı sürücüydü. Hatta o kadar hızlıydı ki başka birisinin şampiyonluğu onun elinden almaya hakkı yok gibiydi.

Bray uzun düzlükten Sarno’nun uzun ikinci virajına gelirken Max’ı ucu ucuna geçtiğinde Max’ın, rakibini tekrar geçip sıralamayı eski haline getirmesi için ilk fırsatını değerlendirmesi gerekiyordu. Bugün, 10 yıldan fazla bir süre geçtikten ve bir Formula 1 Dünya Sürücüler Şampiyonluğu kazandıktan sonra bile, Sarno’nun normalde bir geçiş noktası olmayan 8. virajında kartını Bray’in iç çizgisine doğru atmasının arkasındaki sebebi hatırlıyor.

24 yaşındaki Max, “Tam olarak ‘Çok hızlı olduğum için onu geçeceğim ve sonrasında mesafeyi açacağım’, dedim.” diyor. “Ama geçişi yapmaya çalıştığımda biraz iyimserdim ve temas yaşadık ve yarış dışı kaldım.”

“İşte dünya şampiyonluğu böylece gitti. Bugün olsa hayatımın en kolay yarışı olurdu.”

Kart, çakıl havuzuna doğru kendi etrafında dönerek gidip en sonunda durduğunda Max ellerini havaya kaldırdı. Kendisini karttan çıkartırken sıcak güneş onun siyah tulumuna vuruyordu, vücut dili yaşananlara inanamayışını açıkça anlatıyordu.

Yarışa tekrar dahil olamadığı için pit yoluna geri döndü. Geri döndüğünde babası Jos hiçbir yerde yoktu. Padoka geri dönmüş olmalı diye düşündü Max. Böylece her yarıştan önce kartların hazırlandığı yüz civarı çadır benzeri tentenin olduğu yere doğru ilerledi.

Padoka vardığında, Jos tenteyi çoktan toplamaya ve Verstappenlerin kamyonetine yüklemeye başlamıştı. Max, babasına pistten kartı geri almasına yardım etmesini istediğinde Jos’un verdiği yanıtı birebir hatırlıyor.

“Go-kartı gidip alabilirsin, umurumda değil.” dedi Jos. “Sana yardım etmiyorum.”

Gözleri dolmaya başlayan Max, karting kariyerinin ilk gününden beri onun yanında olan ve Verstappenleri iyi tanıyan en iyi iki arkadaşı Stan’e ve Jorrit Pex’e döndü. Jos tenteyi toplamayı tam bitirdiğinde onlar da kartı pistin kenarından kurtarıp kamyonete götürdüler.

“Elbette gözyaşları içindeydim.” diye hatırlıyor Max, “Çünkü elimdeki şansı kaçırmıştım, babamın bana kızgın olduğunu ve artık benimle hiçbir şey yapmak istemediğini veya bana yardım etmeyeceğini biliyordum.”

Geri döndüğümde babam çadırı toplamaya başlamıştı bile. Babamı daha önce bu halde görmemiştim. Kelimenin tam anlamıyla kartı tutup kamyonetin içine fırlattı.

Babamla Hollanda’ya dönmek istemediğimi hatırlıyorum. Ancak arkadaşlarımla İtalya’nın güneyine kadar gitmeme izin vermiyorlardı.

Kartlar halen KZ dünya şampiyonası için pistte onlar olmadan turlamaya devam ederken Verstappenler 1700 kilometrelik eve dönüş yolculuğuna başlamışlardı. Max yaşananları açıklamak, babasıyla hata hakkında konuşmak istedi ancak Jos pek ilgilenmiyordu.

“Tabii ki kamyonete oturduğumuzda kaza hakkında babamla konuşmak istedim.” dedi Verstappen. “Babam ise, ‘Sesini kes, hiçbir şey duymak istemiyorum, sessiz sedasız otur, yaşananlar hakkında tek bir kelime bile duymak istemiyorum.’ dedi.”

“Ama tabii ki babam en sonunda bir benzinliğe çekip ‘İn arabadan.’ diyene kadar konuşmaya devam ettim.” “İn arabadan, artık sesini bile duymak istemiyorum.”

“Beni arabadan attı ve basıp gitti. Bunların yaşandığı yer de İtalya’nın güneyinde bir yer.”

Jos, asıl amacının Max’ı benzinlikte öylece bırakıp gitmek olmadığını daha sonrasında açıkladı. Max’ın annesinin aynı yolda birkaç dakika geride olduğunu bildiğini ve bir şey olursa geri Max’a dönmeyi planladığını söyledi. Jos’un, oğlunu bırakma sebebi ise Max’ın kariyeri boyunca her istediğinin ayağına gelmesi ve bunun da hatalarından ders almamasına sebep olmasıydı.

“Şanslıydım ki annem de oradaydı. Annemi aradım ve otobanın biraz gerisindeydi, yaklaşık beş dakika sonra geldi.” diye devam etti Max.

“Tam annemle gidecektik ki babam kamyonetle geldi ve ‘Arabaya bin ama senden tek kelime bile duymak istemiyorum.’ dedi.” “Babam o zamanki kız arkadaşıylaydı. Muhtemelen kız arkadaşı ona ‘Bunu yapamazsın.’ dedi.”

“Yaklaşık 17 saatlik ev yolculuğu boyunca hiç konuşmadık. Eve vardığımızda ise bir hafta boyunca benimle hiç konuşmadı. Okula gittim ve her zamanki işlerimi yaptım, normalde her eve döndüğümde atölyeye giderdim ancak bir hafta boyunca oraya gitmedim ve babam da benimle konuşmadı.”

Atölyeye gitmediği gibi yarışla ilgili hiçbir şey yapmıyordu. Bu durum gerçeklerle yüzleşiyor ve cezamı çekiyor gibi hissettiriyordu. Gerçekten işleri batırdığımı anladım.

Ama bunların benim için iyi olduğunu düşünüyorum. Çünkü bundan bir yıl sonra geçişlerimi tartmakta daha iyiydim ve bir yarışın tek bir turdan ibaret olmadığını, geçiş yapmak için fazlaca tur olduğunu bildiğimden yarışlara yaklaşımım değişti. Gerçekten daha hızlıysanız geçiş yapabilirsiniz.

Öğrenmesi zor ancak iyi bir dersti.

2020’de bir Red Bull podcast’inde konuşan Jos, İtalya’dan dönüş yolunda yaptıklarına benzer sebepler yükledi.

Talking Bull podcast’inde “Eve döndük ve onunla tek kelime bile konuşmadım,” dedi Jos. “Bir hafta boyunca konuşmadım.”

“Daha sonrasında beraber otururken ona nasıl hissettiğimi açıkladım. Hafta boyu yaşananlardan ötürü hiç rahat değildi ancak onunla düşünerek hareket etmesi gerektiğini konuşmak istedim.”

Sonraki sezon her şeyi kazandık. İki Avrupa Şampiyonası ve Dünya Şampiyonası kazandık, her yarışı kazandık. O kadar odaklanmıştı ki, yarışma şeklinden düşünerek yarıştığını görebiliyordunuz. O yarışta yaşananların onu daha iyi bir sürücü yaptığını düşünüyorum.

On yıl sonra Jos’un ebeveynlik tarzı en iyi ihtimalle problemli olarak sınıflandırılırdı. Tamamen sonuç odaklı bir bakış açısından Max Verstappen’in sonraki başarıları Jos’un bu tarzını meşrulaştırıyor. Ancak Max’a kariyerinin ilk yıllarındaki dibe vurduğu anlar sorulduğunda benzin istasyonu olayı aklına ilk gelen hikâye olarak kalmaya devam ediyor ve o hafta sonunu apaçık hatırlıyor.

A picture containing text, person, indoor

Description automatically generated

Max Verstappen 2012 Sarno yarışında babasıyla konuşuyor. CRG

Bununla beraber, Max ve Jos’un paylaştığı ve halen paylaşmaya devam ettiği baba oğul ilişkisinin derin bir bağlamı var. Sadece onlar bu ilişkinin ne dönemlerden geçtiğini biliyorlar. Avrupa’nın bir ucundan bir diğer ucuna kart yarışları için giderken, daha fazla performans bulmak için yeni karbüratörleri ve egzozları denemek için atölyede sayısız saatleri devirirken ve Max’ın en kötü durumlara alışması için, soğuktan neredeyse parmaklarını hissedemeyeceği zamanlarda bile pistte kalıp yağmurda sürüş yaparken baş başalardı.

Ayrıca tabii ki daha 14 yaşındayken bir yolun kenarına babası tarafından bırakılmanın nasıl bir his olduğunu sadece Max bilir.

“Herkes farklıdır, öyle değil mi?” diyor, bu konu hakkında hiçbir duygu belirtisi göstermeden konuşurken. “Bazı insanlar sırf karakterlerinden ötürü bununla başa çıkamayabilirler. Ancak yetiştirilme şeklimin bu durumu daha baş edilebilir kıldığını düşünüyorum.”

Ayrıca tabii ki bunu bazen insanlara anlattığında kulağa biraz şok edici gelebiliyor, diğer türlüsünü bilmiyordum. Öyle değil mi? Daha iyi ne yapılabileceğini bilmiyordum.

“Evet, benim için zordu. Tabii ki bazen, bilirsiniz, biraz acımasız hissettiriyordu. Ama sonunda geriye baktığımda öyle yetiştirildiğim için oldukça mutluyum.”

“Çünkü bugün ne yaşanırsa yaşansın beni rahatsız etmiyor çünkü rahatsız edilmeme değmiyor. Küçükken yaşadıklarımın yanında hiçbir şey.”

2021 yılında Max Verstappen’in karakteri, kariyerinin en büyük sınavıyla karşı karşıya kaldı. Yıllar süren sıkı çalışma ve titiz hazırlığın tüm emeği, yedi kez dünya şampiyonu Lewis Hamilton ile şampiyona sıralamasında eşit puanda oldukları Formula 1’in son yarışı Abu Dabi’deki akşam yarışına kalmıştı.

Verstappen, 2021 yılında başına gelebileceğinden çok daha fazla kötü şansla mücadele etmişti ve momentum, Verstappen’in 19 puanlık farkını geçen üç yarışın üçünü de kazanarak 0’a indiren Hamilton’dan yanaydı. Verstappen, sezonun son yarışında pol pozisyonunu almıştı ancak başlangıçta liderliği kaybetti ve Hamilton, Mercedes’inin hız avantajını Verstappen’in Red Bull’una karşı kullanmaya başladığında şampiyonluğun metre metre elinden kaydığını gördü.

Yarışın ortasına gelindiğinde şampiyonluk kaybedilmişe benziyordu ancak Red Bull’unun kokpitinde otururken Verstappen durumla baş edecek sakinliği bulmuştu.

“Tabii ki o durumdan memnun değildim; ancak 24 yaşındayım ve şampiyonluk için elimize geçen ilk şanstı. Sezon boyunca çok fazla puan kaybetmemize sebep olan şanssızlıklar peşimizi bırakmadı. Ama her şey son yarışa kalırsa ve son yarışı kaybedersek de bilirsiniz pek hoş olmaz, ancak elinizden ne gelebilir ki?”

A picture containing text, person, player, sport

Description automatically generated

Mark Thompson/Getty Images

“Şampiyonluk için takım olarak gerçekten her şeyi denedik ve iyi bir iş çıkardığımızı düşünüyorum. Bu yüzden benim için her şey şuna dönüşmüştü: Aslında ne biliyor musun? Öylece başımın eğilmesine izin vermeyeceğim, sadece zorlamaya devam edecek ve onun daha fazla fark açmasına engel olacağım. Sadece yakalayabileceğim en hızlı tur sürelerini yakalamaya çalışacağım ve eğer kaybedersem de kaybederim. Neyse o. Günün sonunda bu durum dünyanın sonu değil, en azından benim için değil.”

“Ama tabii ki sonrasında güvenlik aracı piste çıktı ve yeni bir motivasyonu beraberinde getirdi çünkü şampiyonluk için mücadele etme şansını görmüştüm. Devamında ne olduğunu biliyorsunuz.”

Yarışın bitimine beş tur kala Williams sürücüsü Nicholas Latifi’nin aracının kontrolünü kaybedip spin atması güvenlik aracı periyoduna sebebiyet verdi. Güvenlik aracı periyodunun nasıl sona erdiğiyle alakalı bugüne kadar çokça kez tartışıldı ancak Aston Martin güvenlik aracı son bir tur kala pitlere yöneldiğinde Verstappen’e kazanması için beklenmedik bir fırsat daha verdi.

Güvenlik aracı ilk çıktığında taze lastikler için pite girmesi Verstappen’e, Hamilton’a oranla devasa bir performans avantajı verdi. Tıpatıp on yıl önce KZ2 finalindeki gibi pistteki en hızlı sürücüydü ve şampiyonluk ile arasında tek bir rakibi vardı.

Ancak son tur için kendini hazırlarken sağ bacağına kramp girdi. Acı anında dayanılmaz seviyeye çıktı ve bir F1 kokpiti içinde gaza pedalına basmadan bacaklarını uzatması için hiçbir boşluğu yoktu.

“Korkunçtu,” diyor. “Bunu daha önce Malezya’da [2016], Daniel’a [Daniel Ricciardo, Verstappen’in o zamanki takım arkadaşı] karşı virajın dışından atak yaparken yaşamıştım ve kramptan ötürü geri adım atmak zorunda kalmıştım ve bu bana yarış galibiyetine mal olmuştu. Beni geçmesinin sebebi geri adım atmamdı.

“Ben de o günden sonra kendime dedim ki, eğer ki bir daha bacağıma kramp girerse bacağıma ne olacağını düşünmeyeceğim ve geri adım atmayacağım. Ne olursa olsun geri adım atmayacağım!”

“Ancak öyle bir krampın ne kadar acı verebileceğini kelimelerle anlatmak zor. Neyse ki o sırada vücudunda biraz adrenalin oluyor, normalde bir kramp girdiğinde anında [bacaklarını uzatacak şekilde] hareketler yaparsın, değil mi? Ama bunu bir F1 aracında yapamazsın çünkü ayağının altında pedal var, bu yüzden bacağını uzatamazsın.”

Son turdan birkaç viraj sonra Verstappen bacağına giren krampı unuttu ve aracını Hamilton’ın aracının içine doğru attı. O kadar geriden gelmişti ve viraja o kadar derin girmişti ki Hamilton onu kapatacak ve bir kaza olacak gibi gözüktü. Ama Verstappen iç çizgiyi tutturdu, pozisyonunu korudu ve şampiyonluğu alacağı galibiyete doğru sürdü.

“O tur elbette hayatımın en güzel turuydu ancak bir yarış aracında geçirdiğim kramplarla da en kötü turdu. Verilerde [son turun] son sektörüne bakarsanız gaza basma şeklim çok kötüydü. Tam olarak [yukarı aşağı] gibiydi, çünkü bacağımı kontrol edemiyordum. Ama evet, neyse ki işe yaradı.”

Kart pistlerindeki o günler — benzersiz bir çaylak kariyerin gözyaşı ve eğlencesi — sonunda meyvesini vermişti. Verstappen’in Abu Dabi’de taçlandırılma başarısını İtalya’daki KZ2 finalindeki deneyimiyle bağlamak biraz şiirsel olur ancak o zamanki en kötü günlerinin gerektiğinde ona ihtiyacı olan mental gücü sağlamaya katkısı olduğu açık.

Halen birkaç kişi yarışın ve güvenlik aracı periyodunun bitiş şeklinden ötürü Verstappen’in şampiyonluğunu tanımayı reddediyor. Ancak, belki de şaşırtıcı olmayan bir şekilde, Verstappen başkalarının ne düşündüğünü umursamıyor.

“Benim için bunun farklı bir sonu yok,” diyor. “İnsanların, sezonun başlarında yaşadığımız şanssızlıklardan ötürü şampiyonanın son yarışa kaldığına sevinmesi gerektiğini düşünüyorum. Yoksa çok daha önceden biterdi.”

“Yani, evet, dramatik bir şekilde bitti. Ama bu durum benim için şampiyonluğu kazanma duygusundan bir şey kaybettirmiyor çünkü takım olarak bunu gerçekten ama gerçekten hak ettik.”

Yazar: Laurence Edmondson

Çeviren: Furkan Bülent Tercan

Düzenleyen: Mustafa Erkaya

Kaynak: Espn

Leave a comment