Daniel Hale Williams acil bir durumdayken ilk başarılı açık kalp ameliyatını gerçekleştirdi

Daniel Hale Williams acil bir durumdayken ilk başarılı açık kalp ameliyatını gerçekleştirdi

Afrika asıllı Amerikan doktor, 1893’teki operasyon sırasında hızlıca karar vermek zorundaydı.

James Cornish 1893 yazının bir gecesinde, yeni kurulan Provident Hastanesi’ne rastlantı eseri girdiğinde muhtemelen tarih yazmayı ya da Amerikan tıbbi ilerlemesinde ve ırk politikası konusunda belirleyici bir anın parçası olmayı beklemiyordu. Bunun yerine bariz bir şekilde acil müdahale gerektiren, göğsündeki birkaç derin bıçak yarasından kaybettiği fazla miktarda kanı düşünüyordu.

Neyse ki, siyahi bir genç olan Cornish, kurucusu parlak bir cerrah olan Daniel Hale Williams’ın da yerinde olduğu esnada, Amerika Birleşik Devletleri’ndeki sahibi siyahi olan ilk hastaneye, Provident Hastanesine, sendeleyerek girmişti. Cornish’in durumunun kötüleşmesiyle, Williams o zamana kadar tıp tarihinde benzeri olmayan cesur bir seçim yaparak doğrudan kalp üzerinde operasyon yapmaya karar verdi.

Williams mütevazı bir başlangıçla bir öncüye yükseldi

1856’da Pensilvanya’da doğan Williams, 10 yaşında babasını tüberkülozdan kaybedince çalışmaya başladı. Williams, Maryland’da bir ayakkabı dükkanında çıraklık yaptı. Daha sonra ailesinin geri kalanına katılmak için Ortabatı’ya kaçtı ve burada aile berberinde çalıştı. 22 yaşına geldiğinde, Williams tıp alanında kariyer yapmak için yerel bir doktordan ilham almıştı.

O zamanki sistemsel ayrım, siyahiler için çok kısıtlı bir tıp eğitimi anlamına geliyordu, ancak Winconsin’de birkaç yıl boyunca ünlü cerrahlarla çalışmanın sonucunda Williams, Chicago Tıp Fakültesi’ne girmeye hak kazanmıştı (birkaç yer değişiminden sonra ise okulu Northwestren Üniversitesi olmuştu). İki yıl boyunca krediler çekti ve daha sonra da yerel bir avukat olan kardeşinden yardım aldı. Daha sonrasındaysa bunun kardeşi adına çok akıllıca bir yatarım olduğu kanıtlayacaktı.

Williams 1883’te mezun olduktan sonra kedi özel muayenehanesini kurdu; ancak o zamanki çoğu hastane, bünyesinde siyahi doktor çalıştırmadığı için, ameliyatlar da dahil olmak üzere hastalarıyla evlerinde ilgilenmek zorunda kaldı.

Çok az sayıda hastane siyahi hasta kabul ediyordu ve bu durum toplumun her alanında da bulunan ayrımcılığı kuvvetlendiriyordu. Bu adaletsizlik hem sağlık sorunlarında hem de sayısı günden güne artan siyahi doktor ve hemşirelerin kariyerleri açısından trajik ırksal eşitsizliği daha beter hale getiriyordu. 1880’lerin sonlarına doğru Williams, sırf siyahi olduğu için Chicago’daki bütün hemşirelik okullarından reddedilen Emma Reynolds’ın papaz kardeşiyle karşılaştı. Williams bir şeylerin değişmesi gerektiğini biliyordu.

1888’te Williams bunun için planlar hazırlamaya başladı. Devamındaki üç yılı sponsor ve Chicago’da arazi arayışla geçirdikten sonra 1891’de Provident Hastanesi ve Uygulama Okulu Derneğini kurdu. Yerel halkın ve önemli liderlerin de kutlamasıyla, siyahi topluluğu açısından oldukça büyük bir olaydı. Bu hastane, siyahi toplumdaki hemşirelere eğitim ve hastalara da tıbbi bakım sağlayacaktı. İlk zamanlar, plan sadece siyahi hastaları kabul etmekti ancak daha sonra ırkına bakılmaksızın her hastanın tedavi edilmesi gerektiğine karar verildi.

Daniel Hale Williams

Williams başaralı ameliyatı sırasında çoğunlukla doğaçlama yapıyordu

Hastanenin açılışından iki sene sonra, ağır bir şekilde yaralanan ve hızla kan kaybeden tren postacısı Cornish, kaderini değiştirecek olan Provident’e geldi. Kötü bir bar kavgasına karışmıştı ve birisi onu göğsünden birkaç kere bıçaklamıştı. Ardından Cornish şoka girmişti ve zamana dek kanıtlanmış olan tedavi yöntemlerinin onu kurtaramayacağı açıktı.

Sert bir eylemde bulunmak gerekiyordu. Onu izleyen altı doktorla birlikte Williams erken anestezi uyguladı ve dikkatli bir şekilde Cornish’in göğüs boşluğunu incelemeye başladı. Hasarlı bir sol iç meme arteri bulup diktikten sonra sağ koroner arterinin yanında bir bıçak yarası olduğunu gördü. Kalp hala atıyorken — günümüzde açık kalp cerrahisinde kan akışının yönünü değiştirerek önlenen durum — Williams organı sabitlemek için pens kullanmak zorunda kaldı. Daha sonra Cornish’in göğsünü kapatmadan önce yarayı tekrar dikti.

Cornish sadece kurtulmakla kalmadı, 51 günlük iyileşme sürecinin ardından hastaneden tamamen sağlıklı bir şekilde ayrıldı. Bu işlemin ardından daha yaşayacak 20 yılı vardı. Adeta tıbbın geleceğini gösteren ayaklı bir mucizeydi.

Başkan Cleveland’dan övgü aldı

Daha sonraki raporlar St. Louis’teki bir doktorun da Williams’dan iki sene önce benzer bir ameliyat yaptığını öne sürse de onun doğaçlama şekilde yaptığı ameliyat hem Chicago hem de tıp dünyası açısından büyük bir olay olarak medyada yerini buldu. Aslında bu o kadar takdir edilen bir başarı olmuştu ki sonraki yıl Williams, Başkan Grevor Cleveland tarafından Washington DC’deki Freedmen Hastanesi’ne başhekim olarak atanmıştı.

Freedman’daki görevi oldukça prestijli bir işti ki Williams da bunu yeniliklerle uğraşmakta ve ırksal olarak bütünleşmiş bir kadro kurmakta kullandı. 1895’te Williams, sağlık hizmetlerindeki eşitliği daha da artırmak için, yalnızca beyazlar için olan Amerikan Tabipler Birliği’ne eşdeğer Ulusal Tabipler Birliği’ni kurdu.

Yazar: Jordan Zakarın

Çeviren: Melih Dülger

Düzenleyen: Ayşe Gündüz

Kaynak: Biography

Leave a comment