Çocuklar ekrana bakarak çok mu zaman geçiriyor?

Çocuklar ekrana bakarak çok mu zaman geçiriyor?

Hareket etmelerini, okumalarını ve konuşmalarını sağlamak için pozitif hedeflere odaklanın.

Aşılar daha ulaşılabilir oldukça ve hayat sözde normale dönmeye başladıkça, bakıcılar ve eğitimciler, pandemi sırasında çocukların eğilim gösterdiği fazlasıyla artan ekran alışkanlıklarıyla mücadele etmek zorunda kalabilir. Araştırmam, bir çocuğu ekran alışkanlığından uzaklaştırmak için pozitif -bana kalırsa sevindirici- bir yol sunuyor. Ekrana fazla odaklanmak yerine, yöntemim çocukların yapabilecekleri sağlıklı aktiviteleri ortaya koyuyor.

Yer değişim aktiviteleri

İki teori, çocukları eğlendiren ekran süresinin risklerini açıklamaktadır: içerik teorisi ve yer değiştirme teorisi.

Çocukların çevrim içi olarak izledikleri veya yaptıkları şeyin problemli olduğunu belirten içerik teorisi çok fazla dikkat çekti. Birlikte bir şeyler izleme ve medya için yol gösterme de dahil olmak üzere, bakıcıların aşina olduğu çoğu çözüm, içeriği ele almak amacıyla tasarlanmıştır.

Öte yandan yer değiştirme teorisi, çevrim içi olarak geçirilen zamanın başka şeyler yapmamak anlamına geldiğini ve bunun, diğer etkinliklerin kaybı olduğunu -açık havada oyun oynama veya okuma gibi- dikkat eksikliği veya çok fazla kilo alma gibi sorunlara yol açabileceğini açıklar.

Bu aynı zamanda bakıcılara ve bakıcılarla çalışan kişilere pozitif bir hedefe odaklanma fırsatı yaratır: çevrim içi olarak daha az zaman harcanmasını ve çocuk sağlığını geliştirmeye zemin hazırlayan bu aktivitelerde geçirilen zamanı artırmasını sağlar.

Kaçınma hedefi vs. yaklaşım hedefi

Pozitif bir hedefe odaklanmak, şekerli gıdalardan uzak durmak veya ekran süresini kısaltmak gibi kaçınma hedeflerinden daha fazla işe yarayabilir. Bunun nedeni, kaçınma hedeflerinin tipik olarak kötü ruh hali ve hedefe yönelik istikrarın azalması ile ilişkilendirilmesidir. Zamanla zayıflayabilen irade gücüne güvenirler.

Sonuç olarak, ebeveynler ve bakıcılar genellikle ekrandan kaçınma hedefleriyle mücadele eder ve ekran süresinin kısıtlaması hakkında çok sayıda iddiada bulunur.

Aksine, yaklaşım hedefleri gerekli bir aktiviteyi veya kazanımı teşvik eder ve iyi ruh hali, daha fazla etkililik ve daha fazla hedef istikrarı ile ilişkilidir.

Diyet ve obezite üzerine yapılan araştırmalar, kaçınma hedefleri üzerindeki etkililik yaklaşımını göstermektedir. Örneğin; bir çalışmada, çocuğu obez olan aileler, onları çok yağlı ve çok şekerli yiyecekleri kesmeye teşvik eden bir kaçınma diyetiyle ya da daha fazla meyve ve sebze yemeye teşvik eden bir yaklaşım diyet planıyla görevlendirildi. Bir yıl sonra, yaklaşım planındaki ailelerde daha fazla kilo kaybı görüldü. Bu süreçte, meyve ve sebzeler tarafından doğal olarak sınırlanan çok yağlı, çok şekerli gıda alımını da azalttılar.

Benzer şekilde, ebeveynler ve bakıcılar uzun zamandır çocuk gelişimine katkıda bulunan anlamlı aktiviteleri teşvik ederek ekran süresini kısaltabilirler.

SPOIL sistemi

SPOIL, bu bilgileri ebeveynlere ve bakıcılara kolayca açıklamak için geliştirdiğim bir kısaltmadır. Sosyal aktiviteler, oyun, açık hava zamanı, bağımsız çalışma ve okuryazarlık anlamına gelir. (Social activities, Play, Outdoor time, Independent work and Literacy.)

SPOIL aktiviteleri, çocuklara keyif veren ekran süresinin etkilerini tersine çevirebilir. Örneğin, dışarıda aktif zaman geçirmek uykuyu artırabilirken, çocuklara keyif veren ekran süresi uyku kalitesini düşürebilir.

SPOIL çerçevesinin bazı unsurları -sosyal ve okuryazarlığa dayalı etkinlikler gibi- bakıcıları çocuklarla zaman geçirmeye teşvik eder. Diğerleri -ev işlerini içeren oyun ve bağımsız çalışma gibi- çocuk doktorlarının da önerdiği gibi çocukları bir ekran veya ebeveyn yardımı olmadan eğlendirmeye veya meşgul olmaya ve duygularını düzenlemeye teşvik eder.

İşte SPOIL’in neleri içerdiğine dair daha derinlemesine bir bakış.

Sosyal aktiviteler

Sosyal aktiviteler, ebeveynler, arkadaşlar veya kardeşlerle geçirilen zamanı içerir. Bariz ilişki kurma faydalarına ek olarak, sosyal aktiviteler çocukların iş birliği, rekabet ve empati uygulamalarına olanak tanır. Sosyal etkileşimler keyiflendiren ekran süresiyle ters orantılı olduğundan, bunları vurgulamak ekran süresini doğal olarak azaltabilir.

Oyun

Serbest oyun, özellikle sembolik oyun, planlama, problem çözme ve dürtü kontrol becerilerinin yanı sıra çocuklarda matematik başarısı ve fiziksel, sosyal ve dil gelişimi ile ilişkilendirilmiştir. Serbest oyunun gelişmesi zaman alır ve bakıcılar geri adım attığında veya başka bir şekilde müsait olmadığında çocuğun kendi dikkatini yönlendirmesine izin vererek ortaya çıkabilir.

Açık hava aktiviteleri

Dışarıda geçirilen zaman, sağlıklı uyku, dikkat, problem çözmede yaratıcılık ve azalan stres ile ilişkilidir. Birçok çalışma, çocuklarda dışarıda geçirilen zaman ile boş vakitlerinde ekran başında geçirilen zaman arasında ters bir ilişki bulmuştur.

Bağımsız çalışma

Bağımsız çalışma, bir çocuğun acil ilgisini bir kenara bırakmasını gerektiren ev ödevleri ve ev işleri gibi hedefe yönelik faaliyetleri içerir. Ev işlerine yardım etmek, öz saygı, sorumluluk, akademik başarı ve kendi kendine yeterlilik ile pozitif bağlantılara sahip olmasına rağmen, son yıllarda önemli ölçüde azalmıştır.

Okuryazarlık

Okuryazarlık; bir çocuğa kitap okunması, bireysel olarak okuması ve sesli kitap dinlemesi dahil olmak üzere tüm okuma ve yazma biçimlerini içerir. Okuma, başkalarının bakış açılarını anlamak, daha geniş kelime haznesi ve akademik başarı ile ilişkilidir. SPOIL kategorilerinin çoğunda olduğu gibi, evde okuma sıklığı eğlence amaçlı ekran başında kalma süresiyle ters orantılıdır.

Aşırı ekran süresinin SPOIL etkinlikleriyle değiştirilmesi, pandemi sırasında ve sonrasında çocukların gelişimini destekleyebilir. Pozitif yaklaşım hedefleri öz kontrole daha az itimat ettiğinden, kaçınma hedeflerinden daha sürdürülebilir ve başarılı olabilirler. Ek olarak, bu faaliyetler muhtemelen çocukları keyiflendiren ekran süresinin bazı olumsuz etkilerini ortadan kaldırır ve bu da ekran sınırlarına vurguyu daha az gerekli kılar.

Yazar: Meghan Owenz

Kaynak: The Conversation

Çeviren: Merve Bayır

Düzenleyen: Begüm Deniz Saltık

Leave a comment