Cinsel ve toplumsal cinsiyet azınlıkları ruh sağlığı

Cinsel ve toplumsal cinsiyet azınlıkları ruh sağlığı

LGBTQ + bireyler hakkındaki sosyal ve politik bağlamlar değiştikçe bizi tedirgin eden ve yenileyen şeyler de sıklıkla değişir. Esther Rothblum, bu değişikliklerden bazılarını vurgulamak amacıyla yakın zamanda yayınlanan Cinsel ve Toplumsal Cinsiyet Azınlıkları Ruh Sağlığı el kitabını düzenledi. 37 bölüm boyunca geniş bir psikopatoloji yelpazesini içine alan kitap, oldukça kapsamlı bir şekilde oluşturulmuştur.

Kitap, editörün tanıtımından sonra üç bölüme ayrılmıştır. İlk bölüm ruh sağlığı tarihi üzerine, biri cinsel yönelim ve diğeri de cinsiyet kimliğine ayrılmış iki kısımdan oluşmaktadır. Bahsedilen bölünme, bu cildin temel özelliklerine sadece bir örnektir. Çoğunlukla toplumsal cinsiyet çeşitliliği konuları cinsel yönelim meseleleri içine dahil edilmez ve çoğu zaman olduğu gibi, yok olurlar.

Kitabın ikinci büyük bölümü, her biri belirli ruh sağlığı kategorilerini ele alan 11 kısımdan oluşuyor. Her bölüm; depresyon ve duygudurum bozukluklarından nikotin kullanımına, şizofreni ve diğer psikotik bozukluklara ve cinsel bozukluklara (bu bölümde yazar Heather Armstrong çoğu insan cinselliği modelinin altında yatan cinsiyet ikilisine meydan okumak için iyi bir iş çıkarmıştır) uzanan teşhis kategorisi üzerine önemli araştırmaların bir özetini sunuyor. Çoğunlukla, bu bölümdeki anlatılar, psikopatolojideki tanıdık temalarla ilgili araştırmaları müdahalelerle ilgili hususları pek dikkate almadan tartışmaktadır.

Kitabın üçüncü bölümü, içerdiği 23 kısmın hakkını vermeyen bir başlık olan “Özel Cinsel ve Toplumsal Cinsiyet Azınlık Nüfusları”na odaklanıyor. Bu bölüm, ABD’deki çeşitli ırksal ve etnik popülasyonların cinsel ve cinsiyet azınlık (CCA) üyeleri olan Siyah, Latinx, Asyalı Amerikan, Pasifik Adalı, Yerli Amerikan / İki Ruhlu (her iki cinsiyetin de ruhunu taşıdığına inanılan, üçüncü cinsiyete mensup amerikan yerlisi), çift ırklı ve çift kökenli gruplarla ilgili kısımla başlıyor. Kitabın cinsiyet çeşitliliğine yaptığı vurguyla ilgili önceki gözlemimi takiben transeksüel, interseks ve nonbinary (kendini belli bir cinsiyet içerisinde sınıflandırmayan) kişilerle ilgili akıl sağlığı konuları üzerine ayrı bölümleri de vardır. Buna ek olarak, bu bölüm homoseksüel kişilerle olduğu gibi biseksüel kişilerle yapılan araştırmaların da altını çizmektedir. Bu bölüm ayrıca çocuk-genç, yaşlı-yetişkin ve göçmen-mülteci dahil olmak üzere diğer cinsel ve toplumsal cinsiyet azınlığı nüfuslarına dikkat çekmektedir.

Aksi görünse de verdiğim örnekler, kitabın bu bölümünde değinilen cinsel ve toplumsal cinsiyet azınlığı nüfusunu bitkin düşürmüyor. Yine de bu üçüncü bölümü oluşturan üç kısımdan bahsetmek zorundayım. Damgalanma ve dayanıklılık üzerine bölümler ve araştırma yönleri üzerine bir sonsöz, bu ciltte ele alınan cinsel ve toplumsal cinsiyet azınlıkları arasında daha geniş zihinsel sağlık projesine tutarlılık sağlayan önemli kapsayıcı temaları topluca sunmaktadır.

Düzenlenmiş çoğu el kitabında olduğu gibi, Rothblum’un cildindeki bölümlerin kalitesi ve kullanımında da önemli farklılıklar vardı. Daha tatmin edici olanları ise yazarların ele aldığı çetrefilli kavramsal konuların (travma bölümü) da dahil olduğu bir araştırma özetinden daha fazlasını sunan, konulara tarihsel bir bakış açısı getiren (çocuklar ve gençlerle ilgili) ve kapsadıkları araştırmaya etik kaygılar da dahil olmak üzere eleştirel bir psikolojik perspektif getiren (transeksüel ruh sağlığı ile ilgili) bölümlerdi.

Yazar: Glenda Russell

Kaynak: American Psychological Association

Çeviren: Ayşe Duruk

Düzenleyen: Dilara Güzel

Leave a comment