Category: Felsefe

Yarasa benzeri kanatlı insansılar ve tek boynuzlular: ilk ay aldatmacasının içinde

Yarasa benzeri kanatlı insansılar ve tek boynuzlular: ilk ay aldatmacasının içinde

16. yüzyıl İngiltere’sinde “insanı Ay’ın yeşil peynirden yapıldığına inandırmak” birisini kandırmayı tanımlamak için kullanılan yaygın bir deyişti. Saçma, tabii ki. Bundan dolayı belki de insanlar 19. yüzyılın ortalarına kadar, bir gazete editörünün büyük ay aldatmacası olarak bilinen şeyi işlediği ve kolaylıkla kanan okuyucuları Ay’da tek boynuzlular ve başka gerçekdışı hayvanlar bulabileceklerine ikna ettiği zaman daha […]

Devamını oku

Jean-Paul Sartre’nin maceraları

Jean-Paul Sartre’nin maceraları

Sam Kelly Jean-Paul Sartre’nin, varoluşçuluğun Hunter S. Thompson’ı olduğunu söylüyor. Jean-Paul Sartre (1905-1980) varoluşçuluğun belki de en ünlü temsilcilerinden. Onun felsefesi insanlığın hiçbir zorlayıcı gerekçe olmaksızın karar vermek zorunda kalmanın dayanılmaz yüküyle lanetlendiğini savunur. Ona göre insanların, hayatlarıyla ne yapması gerektiğini dikte edecek hiçbir Tanrı veya yüce bir güç yoktur. İnsan tek başınadır, yektir; herhangi […]

Devamını oku

Toplumda kanunlara neden ihtiyaç duyarız?

Toplumda kanunlara neden ihtiyaç duyarız?

Giriş Bazı insanları, zayıf iradeli bir hayvan olarak tanımlamak mümkündür. Paranın ve gücün kokusunu aldıkları an hemen etkilenirler. Bu durum, tamamen doymak bilmeyen açgözlülüklerinden ötürüdür. Açgözlülük, bazen iradesi güçlü olan birinin bile aklının çelinmesine neden olabilir. Çocukluğumuzdan beri birçok “kahramanın” açgözlülüğünden dolayı tuzağa düşerek kötü yola girdiklerine dair kim bilir kaç hikaye duymuşuzdur. Hayata dair […]

Devamını oku

Teslim olmanın bilgeliği

Teslim olmanın bilgeliği

Samuel Beckett, 17. yüzyılın aykırı Hıristiyan düşüncelerini artistik bir bakış açısına ve alışılmadık kişisel bir felsefe haline dönüştürmüştür. Samuel Beckett’ın yazımı genellikle dini bir hava barındırır. En ünlü oyununu ele alalım: Godot’yu Beklerken (1953). İki Chaplinesk avare -Vladimir ve Estragon- dörtyol ağzında, bir ağacın yanında dualarına cevap verecek birini beklerler: Bay Godot. Bu, kuşku uyandırıcı […]

Devamını oku

Kibarlık ve kırgınlık: Amy Olberding’ten kibarlığın çözdüğü problemler üzerine

Kibarlık ve kırgınlık: Amy Olberding’ten kibarlığın çözdüğü problemler üzerine

Erdem; insanın sorunlarını dolaylı yoldan kabul etmesidir. Erdem; şüphesizdir ki insani üstünlükleri, yalnızca insan deneyiminin bize en çok uyan alanlarındakileri gösterir. Cesaret önemsiz bir şey değil, erdemdir çünkü korkunun kontrol edilmesi aşırı derecede zordur. Aynı zamanda aşırıya kaçmamak da erdemdir çünkü arzu denen şey kontrolden çıkıp bütün iyi niyetimizi suistimal etmeye meyillidir. Öyleyse erdem hakkında […]

Devamını oku

Nietzsche için hayatın nihai sorusu şuydu: “Dans ediyor mu?”

Nietzsche için hayatın nihai sorusu şuydu: “Dans ediyor mu?”

Kimerer LaMothe, bir filozof, dansçı ve din bilginidir. Nietzsche’nin Dansçıları: Isadora Duncan, Marha Graham ve Hristiyan Değerlerini Yeniden Değerlendirme (2006) ve Neden Dans Ediyoruz: Bedensel Olmanın Felsefesi (2015) dahil olmak üzere 6 kitabın yazarıdır. New York’un kuzeyinde yaşıyor. Herkesin bildiği gibi Friedrich Nietzsche’nin eserlerinin tümünde gezinmek zordur. Deneme, aforizma, şiir ve kurgu dahil olmak üzere birçok stilde yazmıştır. Özgür ruh, üstinsan, bengi […]

Devamını oku

Platon’un hayatı (M.Ö 428-348)

Platon’un hayatı (M.Ö 428-348)

Eski Yunan filozofu Platon: Akademi’nin kurucusu ve Batı felsefesinde eşsiz etkisi olan felsefi eserlerin yazarı. Platon kimdi? Eski Yunan filozofu Platon, Sokrates’in öğrencisi ve Aristoteles’in öğretmenidir. Makaleleri adalet, güzellik ve eşitlik konularını ele almasının yanı sıra estetik, siyasal felsefe, ilahiyat, evren bilimi, epistemoloji (bilgi bilimi) ve dilin felsefesi alanlarında tartışmaları içeriyordu. Platon, Atina’da Batı dünyasındaki […]

Devamını oku

Kanıtsız inanmak ahlaki açıdan her zaman yanlıştır

Kanıtsız inanmak ahlaki açıdan her zaman yanlıştır

William Kingdon Clifford’u büyük ihtimalle daha önce hiç duymadınız. Belki büyük filozoflardan sayılmazdı -büyük ihtimalle 33 gibi erken bir yaşta hayatını kaybettiği için- ama düşünceleri yapay zekâ ile daha ilişkili olan başka birisini de düşünemeyiz. Eğer en ünlü filozofik çalışması, yaklaşık 150 yıllık bir makale olan Victorian Triton hakkında konuştuğumuzu varsayarsak bu durum biraz garip […]

Devamını oku

Tek tanrıcılığın ortaya çıkmasına ne öncülük etti?

Tek tanrıcılığın ortaya çıkmasına ne öncülük etti?

Modern tek tanrıcılık anlayışımız tasvir ettiği dinlerden çok daha yakın bir zamana dayanıyor. Pew Araştırma Merkezi’nin verilerine göre dünya nüfusunun yarısından fazlası Hristiyan, Müslüman veya Musevi dinlerine mensup. Bu dinlerin tamamı tek tanrılıdır ve tek tanrıya ibadet etmeyi amaçlar. Fakat alimlere göre, modern tek tanrıcılık anlayışımız; tasvir ettiği dinlerden bile çok daha yakın bir zamana […]

Devamını oku

Kurgu bizi nasıl şekillendiriyor

Kurgu bizi nasıl şekillendiriyor

Nedir? İyi bir roman birçok şey yapabilir. Bizi hayatın sıradanlığından koparabilir, hayal gücümüzü tetikleyebilir ve dilinin yaratıcı kullanımıyla bizi eğlendirebilir. Ama kurgusal dünya ve karakterlerle olan etkileşimimizden daha fazla kazanacağımız bir şey yok mu? Örneğin, bizler; ahlaki değerlerimizi yükseltmek için edebi metinleri kullanmaz mıyız? İyi bir romanda illa öğrenmemiz gereken derin bir anlam var mıdır? […]

Devamını oku