Bronz koruyucu Talos

Bronz koruyucu Talos

MÖ 4. yüzyılın başlarına ait olan kırmızı figürlü Attika vazoları, Girit adasının tunç koruyucusu Talos’un ölümünü tasvir etmektedir.

Truva Savaşı’ndan önce, kahraman Jason, Teselya şehrindeki Iolcus’u yönetme hakkını güvence altına almak için uzak Kolhis diyarından Altın Post’u geri almakla görevlendirildi. Göreve kudretli Herakles, Dioscuri, Castor ve Pollux gibi önemli figürler de dâhil olmak üzere Yunanistan’ın her yerinden elli kahraman katıldı. Argo gemisine bindiler ve böylece Argonautlar olarak tanındılar.

Uzun lafın kısası, Jason, Kolhis’te Altın Post’u almayı başardı. Ayrıca, bir büyücü olan Kolhis kralının kızı Medea’ya âşık oldu. Düşmanın geri çekilmesinin zaferinden sonra, Argonautlar evlerine geri dönüş yolu için yelken açtı. Onlara birçok zorluk çıkaran yolculuklarında, sonunda Talos adındaki bronz tenli bir adam tarafından korunan Girit adasıyla karşılaştılar.

Bronz koruyucu

Talos ile ilgili bölüm, MS. 1. veya 2. yüzyılda Yunan mitolojisinin bir özeti olan Pseudo-Apollodorus’un yazdığı Bibliotheca adlı eserinde (1.9.26) özetlenmiştir ve bu eserde Talos için farklı kökenler anlatılır. Bazılarına göre Talos, Hesiod’un kahramanlar döneminden önceki Works and Days adlı eserinden tanınan adamların bulunduğu ‘Bronz Irkına’ aittir. Pseudo-Apollodorus, diğerlerinin söylemine göre, Talos’un Tanrı Hephaestus’tan Girit Kralı Minos’a bir hediye olduğunu iddia etmiştir. Sonralarında ise Talos’u aslında antik Yunan tanrısı Hephaestus’un, yarattığı öne sürülmüştür.

Talos’un kökeninin bir başka türü, Apollonius Rhodius tarafından yazılan Argonautica’da destanında anlatılmıştır (4.1638-1688). Talos’un “tanrıların oğulları arasında kalan son kişi, dişbudak ağaçlarından ortaya çıkan adamların bronz soyundan ve Cronos’un oğlu” yani, Zeus’un, Girit’in koruyucusu olması için Europa’ya verdiğini yazmıştır. Şans eseri, Europa, Zeus tarafından Levant’tan kaçırılıp Girit’e götürülmüştür ve böylece Avrupa kıtasına onun adı verilmiştir.

Bibliotheca, Talos’un bronz bir adam olmasına rağmen bazılarının onu bir Girit hayvanı olan ve aynı zamanda ‘mükemmel’ (par exellence) anlamına gelen bir boğa şeklinde olduğunu öne sürmüştür. Talos, Girit adasını korumakla görevlendirilmişti. Bunu, günde üç kez adanın çevresinde dolaşarak yapıyordu. Argonautları fark ettiğinde gemilerine taş fırlatmaya başladı. Bir şekilde Argonautların bazıları karaya inmeyi başardı ve kendilerini bu can sıkıcı bronz koruyucudan kurtarmak için bir plan hazırladı.

Metalden yapılmış olmasına rağmen Talos’un zayıf bir yönü vardı: ucunu bronz bir çivinin kapattığı, boynundan ayak bileklerine kadar uzanan tek bir damardı. Bibliotheca, Talos’un nasıl öldüğünü üç farklı şekilde tasvir eder. Ya Medea Talos’u delirtmiş ya da onu ölümsüz yapacağına söz vermiş ve sonra çiviyi çekerek can damarı olan tüm ikoru (tanrıların yaşam sıvısı) oradan dışarı akıtmış olabilir. Son olarak, Pseudo-Apollodorus, Argonautlardan birinin ve Herakles’in arkadaşı Peoes tarafından ayak bileğinden vurulmuş olabileceğini belirtmiştir.

Talos’un ölüm anına, Güney İtalya’daki Ruvo’da bir kırmızı figürlü Attika vazoda rastlandı. Kraterin bir tarafı, Talos’un düşüşünü ve düşerken, at süren Dioscuri’nin (Castor ve Pollux) onu tuttuğunu tasvir ediyor. Ressam, Talos’u diğer figürlerden farklı bir renge boyayarak onu özel kılmıştır. En soldaki kadın figürü ‘doğuya özgü’ kıyafetiyle Medea’dır. Elinde büyük ihtimalle (sihirli) iksirlerini içeren nakışlı bir çuval tutar. En sağda ise olayı inceleyen Deniz tanrısı Poseidon ve eşi Amphitrite bulunur.

Yazar: Josho Brouwers

Kaynak: Ancient World Magazine

Çeviren: Gizem Korhan

Düzenleyen: Beyzanur Sarıcaoğlu

Leave a comment