Protestocular en az 12 kişi vurulduktan sonra bile Lagos’ta ayakta durmaya devam ediyorlar.

Şehrin çöpçüleri, haftalarca süren mücadelenin ardından cumartesi günü sokaklardan külleri ve kanları temizliyordu. Fakat 22 yaşındaki Anthony Oyodele ve onun gibi pek çok kişi için yüzlerce masum protestocuya açılan ateşleri ve ölen 12 kişinin anısını temizlemek çok daha zor olacak. “Burada, Yaba’da ya da Alausa’da, nerede olursa olsun yaşanan zulmü hepimiz uzaktan, medya aracılığıyla gördük. Böyle şeyleri yaşayıp da unutmak imkânsız.”

SARS polis birliğine ve genel olarak polis şiddetine son vermeyi uman protestoculardan oluşan bir dalga Nijerya boyunca ses getirdi fakat protestocular son vermeyi umdukları polis şiddetiyle karşılaştı. Birden fazla protestoda polis birlikleri protestoculara şiddetle karşılık verdi, üstelik silah ve sopa taşıyan genç erkeklerden oluşan gruplar protestoculara saldırdı. Oyodele, “Yaptıkları şey mantıklı değil,” dedi. “Tek istediğimiz şey bize zulüm uygulamaya ve bizi öldürmeye bir son vermeleriydi fakat cevaplarını bunun çok daha fazlasını yaparak verdiler.”

Amnesty International’ın dediğine göre ikiyi aşkın hafta önce başlayan protestolarda 56’dan fazla insan öldü. “SARS’a dur de!” -geçmişi şiddet ve cinayete dayalı bir polis birimini kapatmaya yönelik büyük oranda online yürütülen kampanya- ekimin başlarında sokağa döküldü. Barış protestolarının çoğunun baskıyla karşılaştığı bir ülkede, protestocular polis tarafından daha da kötü şiddet yolları ile karşılandılar.

Çoğunlukla genç jenerasyondan gelen yardım çığlıkları popülasyonunun büyük bir kısmının genç nüfustan oluştuğu Nijerya’nın 77 yaşındaki başbakanı Muhammed Buhari ve yönettiği devlet büyükleri tarafından ilgisizlik ve şiddet tehditleriyle karşılandı. Geçmiş haftaların büyük çoğunluğunda protestoculara uygulanan ve gittikçe artan şiddete karşı başbakan sessiz kaldı.  Sessizliği dolayısıyla karşı karşıya kaldığı eleştirilere perşembe günü cevap verirken ise, ölümcül darbelere ve bir sorgulama açacağına dair bir söze değinmekte başarısız oldu. Protestoculara eylemlere son vermeleri için seslenip yıkıcı elementler tarafından ikna edilip kaos yaratmak için kullanılmamalarına dair onları uyardı.

Salı günü polisler tarafından atılan kurşunlar ülkeyi ve dünyayı şok içinde bıraktı. İnternette paylaşılan görüntüler askerlerin kaçmakta olan protestoculara Lagos’un Lekki bölgesinde defalarca ateş açtığını gösterdi. Ölümlerin ardından ordu herhangi bir askerinin olay yerinde olduğunu reddetti ve görüntülerle oynandığını iddia etti. Lagos valisi herhangi bir zayiat olmadığını söyledi.

Tollgate’deki ölümlerin ardından Oyodele yerde polisler tarafından kaçarken vurulup kanlar içinde bırakılan bir bedenin altında yattı. Polisler diğer protestocuları kovalamak için yanından geçtiğinde ise kendini yakınlardaki bir çalılığa fırlattı ve kurşunlar atılırken saatlerce ortalığın sakinleşmesini bekledi. Nijerya yetkilileri geçen haftalar içinde protestocuları yatıştıracak ve polise reform yapacak birden fazla politika duyurduysa da protestoculara yapılan saldırılar en büyük cevaplarıydı, dedi. “Gerçek çözümler bulmak ve değişimler yapmak yerine bize silah doğrultmayı tercih ediyorlar.”  dedi.

Son yıllarda devlet başkanı Buhari’nin yönetimi SARS’ı dağıtmak için birden fazla söz verdi. 12 Ekim’de büyüyen protestolara karşılık birliğin dağıtılacağı söylendi.  Bir aktivist olan Chioma Agwuegbo: “Genel bir sorun var. Nijerya Afrika’da genç nüfusu en fazla olan ülke ve gençler mantıklı isteklerde bulunuyorlar fakat devlet yetkilileri tarafından verilen bazı cevaplarda hala bu isteklerin küçümsendiğini görüyoruz.” dedi.

İşlenen cinayetlerin yaşattığı şok protestoları yavaşlattı. Pek çok eyalete uygulanan 24 saatlik evde kalma kısıtlamaları yavaş yavaş azalmakla beraber yine de büyük çoğunlukla protestoları durdurdu. Buna rağmen sinir dinmedi ve yeni protestolara sebep olması mümkün.

Protestolar Afrika’nın en ünlü ülkesindeki kötü yönetimden sıkılan genç jenerasyona yeni imkanların mümkün olduğunu hissettirdi ve destek grupları, yardım koordinasyonları ve ülke çevresinde lojistik sağlayan bir ekosistem oluşmasını sağladı.

Genç kadınlardan oluşan “Feminist Koalisyonu” ve “SARS’a dur de!” kampanyasının kurucuları bu ekosisteme ait iki grup. Protestocular için telefon hatları, medikal destek ve ambulans organize edip ülke boyunca protestolara özel güvenlik sağladılar.

23 yaşındaki sanatçı ve model Ariet Honest için bu, uzun zaman polisten gördüğü rahatsızlık üzerine ilk protestosuydu. “Birlik olduğumuzu ve güçlü olduğumuzu görmek ilham verici.” dedi. “Onlardan çok fazla şey bile istemiyoruz, sadece bizlere zulüm etmelerini ve bizi öldürmeyi bırakmalarını istiyoruz o kadar.”

Yazar: Emmanuel Akinwotu

Kaynak: The Guardian

Çevirmen: Çağla Erdoğan

Düzenleyen: Yaren Kardelen Budun