Bilim insanlarına göre plastik yalnızca okyanusları değil, havayı da kirletiyor

Bilim insanlarına göre plastik yalnızca okyanusları değil, havayı da kirletiyor

Yeni bir araştırma, Hindistan’ın başkenti Delhi’deki yoğun sisin plastiklerin yakılmasına bağlı olduğunu öne sürüyor.

Okyanuslardaki plastik atıklar artık herkes tarafından bilinen bir sorun. Fakat yeni veriler, plastiğin Hindistan’daki şehirlerde hava kirliliğine de katkıda bulunduğunu gösteriyor. Beijing gibi hava kirliliğinin yüksek olduğu diğer şehirlere kıyasla Delhi’nin yoğun sislere neden daha yatkın olduğu konusu, yıllardır bilim insanları için bir bilmeceydi. Yeni bir araştırma, bu durumu havadaki su damlacıklarının oluşmasına yardımcı olan küçük klorür parçacıklarına bağlıyor. Klorür parçacıkları, deniz serpintisi nedeniyle dünyanın her yerinde çoğunlukla kıyı çevrelerinde bulunmaktadır. Fakat Delhi ve Hindistan’ın iç bölgelerindeki hava, beklenenden daha fazla klorür bulunduruyor.

En başta, elektronik cihazları geri dönüştüren, metali işlemek ve temizlemek için kuvvetli bir asit olan tuz ruhunu kullanan Delhi etrafındaki yasa dışı fabrikalarının bu sorunun kaynağı olduğu düşünülüyordu.

Araştırmacılar, klorür parçacıklarıyla eş zamanlı olarak artan diğer çevre kirletici etkenleri de inceledi. Elde ettikleri kimyasal parmak izi, yakılan plastik evsel atıklarla eşleşti. Yüksek miktardaki bu klorürün Delhi’de meydana gelen sislerin yaklaşık yarısından sorumlu olduğu düşünülüyor.

Düşük gelirli ülkelerde, atıkların yüzde doksanlık bir kısmı açık çöp alanlarına gidiyor veya açık havada yakılıyor. Plastik yakıldığında, hızla büyük oranda siyah bir duman ortaya çıkararak temelde yağ bazlı bir ürün olduğunu gözler önüne seriyor. Londra’daki King’s ve Imperial College araştırmacıları, dünyanın dört bir yanından toplanan çöplerin içerikleriyle ilgili verileri kullanarak açık havada atık yakma işlemlerinden ortaya çıkan isin, küresel karbondioksit emisyonlarının yüzde 2 ila 10’una eşdeğer bir küresel ısınma etkisi olduğunu tahmin ediyor.

Plastiklerin yakılması, besin zincirinde kalabilen yüksek oranda dioksin ve diğer zararlı kirleticiler üretebiliyor. İngiltere ve Avrupa’daki modern atık yakma fırınları, bu toksik emisyonları azaltmak için her yolu deniyor. Ancak evlerde veya açık havada yakılan atıkları önlemenin bir yolu bulunmuyor.

Hindistan’ın şehirlerindeki atık yakma sorunları burada bitmiyor. Hindistan üzerine yapılan son araştırmada yer alan Manchester Üniversitesinden James Allan’ın açıklamasına göre, havada bulunan fazla klorür farklı hava kirleticilerinin birbirleriyle kimyasal reaksiyona girmelerini sebep olabilir. Bu durum, Hindistan genelinde yer seviyesindeki ozon tabakasına da katkıda bulunuyor. Şimdiden bazı Hint mahsullerinin veriminin yüzde 20 ila 30 arasında azalacağı tahmin ediliyor.

Daha iyi bir atık yönetiminin öncelik haline getirilmesi gerektiği açıkça ortada. Ancak bunun yanında, plastik kirliliğinin de ortadan kaldırılması için küresel olarak plastik üretim ve kullanımını etraflıca düşünmek gerekiyor.

Yazar: Gary Fuller

Kaynak: The Guardian

Çeviren: Berna Kartal

Düzenleyen: Zeynep Sena Pekşen

Leave a comment