Aynı gen, aynı ev, aynı vücut kütle indeksi (vki)

Aynı gen, aynı ev, aynı vücut kütle indeksi (vki)

İkiz kardeşlerin korona gizemi

İtalya’da iki kardeş aynı anda korona virüse yakalanıyor. Bunlardan biri yaşam mücadelesi verirken, diğeri hastalığı nispeten hafif atlatıyor. İşin ilginç yanı ise, ikisinin tek yumurta ikizi olmalarıdır.

Bilindiği gibi hayat çok adaletsiz olabiliyor ve bu Covid-19’da da geçerlidir: Bazı insanlar ciddi şekilde hastalanırken, diğerleri enfeksiyona yakalandıklarını dahi fark etmezler. Şimdiye kadar tıp uzmanları, bazı insanların neden diğer insanlara kıyasla çok daha savunmasız olduğu konusunda çok az bilgiye sahipler.

Burada diğer etkenlerin yanı sıra yaşın ve önceden geçirilen hastalıkların bir rol oynadığı açıktır. Fakat İtalya’da aralık ayında açıklanan tek yumurta ikizi kardeşlerine ait vaka raporu, genlerine kadar aynı olan insanlarda bile enfeksiyonun çok farklı gelişebileceğini gösteriyor.

Bu iki adamın korona hikayesi 9 Mart’ta başlıyor: Önce eş zamanlı olarak ateşleri yükseliyor, daha sonra bunu burun tıkanıklığı ve sonunda yorgunluk, nefes darlığı ve kuru öksürük takip ediyor. On gün sonra, kardeşler hastaneye gidiyor ve yapılan testle yeni tip korona virüsü olan Sars-CoV-2 ile enfekte oldukları tespit ediliyor.

Aynı ev, aynı iş, aynı VKİ

İki insanda meydana gelme olasılığı çok olduğu gibi bu iki adam birbirine çok benziyor. İkisi aynı adreste yaşıyor, otomobil tamiri yapılan aynı atölyede çalışıyorlar. İçlerinden hiçbiri daha önce bir hastalık geçirmemiş, ikisi de sigara içmiyor, ikisinde de tansiyon sorunu yok, hatta vücut kütle indeksleri bile aynı: 26 ile hafif kilolu olma eğilimindeler.

Yalnız tek bir noktada bu ikilinin tasviri birbirinden ayrılıyor: »Annals of Internal Medicine« dergisinin vaka raporunda belirttiğine göre kardeşlerden biri evlidir. Diğeri değil.

Muhtemelen bu erkekler virüsü yakın temasta oldukları bir müşterilerinden kapmışlar. Hastaneye kabullerinden sonra doktorlar her ikisinde de zatürre teşhis ettiler. Hastaneye kabullerinden sonra doktorlar ikisine de akciğer iltihabı teşhisi koydu. Daha sonra olanlar da aynıydı. İkisine de oksijen tedavisi uygulandı, parasetamol (ağrı kesici ateş düşürücü), iki anti viral ilaç ve düşük dozda kan sulandırıcı verildi.

Hastanede geçen birkaç günden sonra ilk farklılıklar baş göstermeye başlar. Evli olan ikiz yavaş, yavaş iyileşirken, kardeşinin değerleri gittikçe kötüleşir. Kan değerlerinden şiddetli iltihaplanma belirtilerinin artar, akciğerleri havadaki oksijeni filtrelemede gittikçe kötüleşiyor. Vücut ısısı artıyor, yeniden ateşi çıkıyor.

Biri yoğun bakıma, diğeri tekrar evine

Yedi gün sonra ikizler hastanede yollarını ayırıyorlar: İkizlerden biri iyileşmek için normal odada kalırken, erkek kardeşi yoğun bakıma naklediliyor ve yapay solunum aletine bağlanıyor. Biri taburcu edilmek üzereyken, diğeri ek bir bakteriyel enfeksiyondan septik şok geliştirir.

Doktorların onun hayatı için savaşmaları gerekiyor.

Antibiyotikler, steroidler ve damarlarını daraltıp kan dolaşımını istikrara kavuşturan ilaçlarla tedavi ediyorlar. Tedavi işe yarıyor. Dört gün sonra doktorlar yapay solunum aletini çıkarıyor ve hasta tekrar normal odaya dönüyor.

Hastanede geçirilen ek 17 günden sonra adam başka bir komplikasyon yaşamadan taburcu edilebiliyor. İyileşme yavaş olsa da o da şanslıydı. Ciddi hastalığa rağmen tamamen iyileşiyor ve akciğerleri de tüm gücünü geri kazanıyor.

Belki bağırsak, belki bağışıklık sistemi

Floransa’daki IRCCS Don Carlo Gnocchi’den Davide Lazzeroni ile birlikte çalışan doktorlar, “Covid-19’un neden insanlarda bu kadar farklı süreçler gösterdiğini açıklamak için sıklıkla genetik faktörler ileri sürülüyor,” diye yazıyor. Bu, kardeşler için bile aynı olmayabilir. Yaş, yüksek tansiyon, kronik hastalıklar veya hava kirliliği gibi çevresel faktörler de olası nedenler arasında değildir.

Kardeşler için neyin belirleyici olabileceği sorusuna olgu raporunun yazarları bile bir cevap veremiyor. Ancak vaka raporunda olası nedenler hakkında spekülasyon yapan çeşitli tıp uzmanlarının katkıları var.

Geçmişte ikizlerden birine zararsız korona nezle virüsü bulaşmış olabilir mi? Ve onun immün (bağışıklık) sistemi bundan dolayı daha iyi savunma yapmış olabilir mi? En azından çalışmalar böyle bir olası çapraz bağışıklığı göstermektedir.

Başka bir doktor, farklı bağırsak florasının çeşitli süreçleri en azından kısmen açıklayabileceğinin düşünülebilir olarak görüyor. Doktor buna dayanak olarak evli olmayanların daha kötü beslendiği konusundaki bilimsel çalışmaları ileri sürüyor. Vaka raporundaki adam için de bunun geçerli olup olmayacağı, yayından okunamıyor. Belki de adam her gün ikiz kardeşinin yemek masasında oturuyordur.

Yazar: Irene Berres

Çeviren: Naci Pektaş

Düzenleyen: Yaren Erol

Kaynak: Spiegel

Leave a comment