Antarktika koronavirüsün ulaşamadığı tek kıta: bilim bunun böyle kalması için çabalıyor

Antarktika koronavirüsün ulaşamadığı tek kıta: bilim bunun böyle kalması için çabalıyor

Bu hafta, 40 kadın ve erkek araştırmacı karantinadan çıkıp Harwich, Essex’ten Güney Atlantik’e doğru denize açılmaya hazırlanan James Clark Ross Kraliyet Araştırma Gemisi’ne binecek. Görevleri ise gayet açık; Antarktika’daki aksayan bilimsel çalışmaları korona virüs olmadan devam ettirmek.

Kıta, dünyada hala korona virüsün erişemediği tek yer ve bu başarısını elbette çabasız elde etmedi. Antarktika’daki tüm büyük projeler durduruldu. Bunun sonucu olarak da onlarca yıldan beri ilk defa bu yıl, kıtada hiçbir Britanyalı bilim insanı araştırma yapamadı.

Bölgedeki küresel iklim değişimi ve biyolojik çeşitliliğin azalması üzerine yapılan hayati önemdeki çalışmaları sekteye uğrayan tek ülke Britanya da değil. Kendi araştırmalarını yapan ve kıtaya bilim insanlarını gönderen diğer birçok ülke de pandemi nedeniyle çalışmalarına ara vermek zorunda kaldı. 

Britanya Antarktika Araştırma (BAS) grubunun yöneticisi Jane Francis, bu konuda bir açıklama yaptı. “Sorun şu ki, bilim insanlarını hem Antarktika’ya götürüp hem de korona virüs olmamalarını garantileyecek lojistik desteğe sahip değiliz. Geniş çaplı hava durumu verilerinde, buz tabakasının kalınlığında ve vahşi yaşam statiğinde ileri zamanda boşlukların oluşmaması için bütün veri izlemlerimizi sürdürüyoruz. Bu son derece önemli bir iş.”

5 Kasım’da Harwich’ten harekete geçecek olan gemide yer alan araştırmacılara ise, Antarktika’da yer alan küçük çaplı bilimsel operasyonların devamlılığından ve bu son derece önemli verilerin yerine ulaştırılmasından emin olmak kalıyor. Buna ek olarak, ekipmanlar tedarik edilerek gelecek yıl ve sonrası için yürütülecek bilimsel çalışmalar için hazır edilecek. 

James Clark Ross gemisi gelecek aylarda ise veri toplamaları, makineleri çalıştırmaları ve biyolojik örnekleri toplamaları için teknisyenler, dalgıçlar, bölge rehberleri gibi diğer görevlerde yer alan personelleri taşıyacak.

Britanya Antarktika Araştırma Grubu, araştırmacıların korona virüsten etkilenmediklerine emin olmak için oldukça fazla çaba sarf etti. Grubun kutup araştırma yöneticisi John Eager, “En önemli ilkemiz korona virüsünün Antarktika’ya gelmesini önlemek.”

“Bunu yapmak için, yalnızca Korona riski taşımayan çok fit ve sağlıklı görevlileri seçtik. Ardından 14 gün boyunca onları karantina altına aldık. Son olarak, hiçbir yerden virüs almamaları için yolculuk süresince geminin hiçbir limanda durmadığına emin olduk. Gemi direkt olarak Antarktika’daki araştırma istasyonlarımıza gidecek.

Francis ayrıca şunu ekledi, “Bu çabalarımız Antarktika’nın koronasız kalmasının sembolik bir önemi olduğundan değil. Kıtayı virüssüz tutmak için çok çok dikkatliyiz çünkü eğer Antarktika’da birisi hastalanırsa, tedavisini temin etmek oldukça zor olur.”

James Clark Boss gemisinin, Britanya Antarktika Araştırma grubunun Güney Orkneys’de bulunan Signy Island ve her ikisi de Güney Georgia’da bulunan Bird Island ve King Edward Point istasyonları yolu ile Rothera’daki ana istasyona gitmesi sekiz hafta sürecek. O sırada ise yaz başlayacak. Doğrusu Rothera’daki buzullar havanın ısınmasından dolayı şimdiden erimeye başladı bile.

Geçen hafta Observer’a konuşan Rothera’nın bölge rehberi Robert Taylor; “Fok balıklarının ve Adelie penguenlerinin görülmesiyle vahşi yaşam istasyona geri dönmeye başladı,” diyor ve ekliyor; “Normalde bilim insanları şimdiden gelecekteki projelere hazırlanmak için oraya giderdi ama bu tarz planların hepsi ertelendi. Burası baya sessizleşti.”

Antarktika’daki projeleri durdurma kararı öncelikle iklimbilim olmak üzere birçok alandaki araştırmayı etkiledi. En kötü küresel ısınma senaryoları kutuplarda oluyor. Antarktika’da, ısınan sular karadan okyanusa uzanan büyük buzulları gittikçe eritiyor ve bu sonuç da önümüzdeki yıllarda deniz seviyeleri bütün dünyada kayda değer bir şekilde arttıracak.

Francis ayrıca; “Antarktika’daki araştırmaları devam ettirmemiz ciddi bir ihtiyaç. Bu araştırmaların bize söyleyecek çok şeyi var ve umuyoruz ki bu bir yıl içerisinde kaldığımız yerden devam edip, daha fazla bilim insanıyla geri dönebiliriz. Sonrasındaysa durdurmamız gereken bütün projelerimize devam edebiliriz. Tabi ki bunun olacağına garanti veremeyiz ve araştırmaları bir yıl daha ertelememiz gerekebilir. Sadece bekleyip neler olacağını göreceğiz.” dedi.

James Clark Ross Gemisi’nin, önceki 12 ayı diğer kıtada geçiren insanlarla beraber mart ayında Britanya’ya dönmesi planlanıyor. Görevliler, üzücü bir şekilde değişecek ülkelerine döndükleri zaman kendilerini bekleyen gelecek hakkında ciddi bir endişe içerisindeler.

Taylor bu konu hakkında şöyle diyor; “Çoğumuz geri döndüğümüzde önceki durumumuzun çok da değişmeyeceğine inanarak Antarktika’ya gelmek için işlerimizi bıraktık. Ama artık böyle olmayacağı gayet açık. Başka bir açıdan bakarsak, şu anda korona riski olmayan bir yerdeyiz ve birbirimizle korona virüsünden önceki gibi rahatlıkla iletişime geçebiliyoruz.”

Elbette bu durum, Rothera ve diğer istasyonlarda çalışan görevliler Birleşik Krallık’a döndüklerinde değişecek. “Normalde eve gitmek, güneye gitmek için feda ettiğimiz özgürlüğümüzü geri kazanmak demek olurdu. Bu sefer, Antarktika’nın doğal kısıtlamalarını ‘yeni normal’ ile değiştiriyoruz; sosyal mesafe, maskeler, gezilerimizi ve davranışlarımızı değiştirmek. Ailemizi, arkadaşlarımızı tekrar görmek ve elbette, tekrar iş bulmak ayrı bir zorluk olacak.”

Uçtaki bilim

Britanya Antarktika Araştırma grubunun, kıtanın hem içinde hem de çevresinde yer alan beş ana araştırma istasyonu vardır.

Rothera, bu kurumun ana araştırma istasyonudur. Küçük bir havaalanına sahiptir ve Antarktika Yarımadası’nın güneyindeki Adelaide Adası’nda bulunmaktadır. Çalışanları ise mühendisler, elektrikçiler, bir dalgıç ofisi, bir şef ve bir doktordan oluşur.

Güney Georgia’daki Bird Adası, kuşlar ve fokların biyolojisi üzerine olan araştırmaların merkezidir. Güney Georgia’nın kuzeybatısında bulunan ada, dünyadaki en zengin vahşi yaşam bölgesidir.

Yine Güney Georgia’da bulunan King Edward Point, deniz yaşamı üzerine çalışmalar yapan bir istasyondur ve Güney Atlantik’teki balıkçılık faaliyetlerini gözlemlemek için önemli bir göreve sahiptir.

Güney Orkney’deki Signy Adası’ndaki istasyonise Antarktika’daki ekosistemi gözlemeyen bir araştırma istasyonudur. Gentoo, Adelie ve miğfer kayışlı penguenlerin üreme yeri olan bölge; ayrıca dev kırlangıçların, kahverengi martıların ve Antarktika deniz kırlangıcını da içinde barındırır.

Halley araştırma istasyonu ise şu anda sadece yazın kullanılmaktadır. Yılın geri kalanında ise uzaktan takip edilmektedir. İklim değişikliğinin gözlenmesi için önemli bir yerdir. Burada yapılan ölçümler 1985’te geniş bir ozon tabakası deliğinin keşfedilmesine yol açmıştır. Ayrıca yakınlarında büyük bir imparator penguen kolonisi bulunmaktadır.

Yazar: Robin McKie

Çeviren: Selin Alpdoğan

Düzenleyen: Ayça Gürdal

Kaynak: The Guardian

Leave a comment